Nhà nhiều tầng: chia cung theo tầng nào, lấy tâm ở đâu
Phần lớn tài liệu phong thuỷ viết như thể ngôi nhà chỉ có một mặt bằng. Nhưng nhà phố Việt Nam thường ba bốn tầng, có gác lửng, có tum, có khi mỗi tầng một hình khác nhau.
Lúc ấy câu hỏi rất cụ thể: chia cung cho tầng nào, lấy tâm ở đâu, và tầng trên có dùng lại kết quả của tầng dưới được không. Bài này nói thẳng chỗ nào có cách làm quen thuộc và chỗ nào các nguồn không thống nhất.
Ba câu hỏi phải tách ra
Trộn ba câu này với nhau là nguồn của gần hết sự lộn xộn.
Toạ hướng của ngôi nhà — thuộc về cả công trình, không thuộc riêng tầng nào. Xác định một lần.
Tâm để chia cung — điểm dùng làm gốc khi đặt lưới cung lên mặt bằng.
Mặt bằng nào được chia — tầng một, tầng đang xét, hay cả khối nhà.
Hỏi một người xem mà họ trả lời gộp cả ba thì nên hỏi lại từng câu — chính chỗ gộp này làm hai người cho hai kết quả mà không ai biết vì sao.
Cách làm quen thuộc, và chỗ nó dừng lại
Nói phần được dùng phổ biến trước.
Toạ hướng lấy theo cả ngôi nhà, thường căn cứ vào mặt chính và lối vào chính từ đường — không đổi theo tầng.
Mỗi tầng chia cung trên mặt bằng của chính tầng đó, với tâm của chính tầng đó. Lý do đơn giản: bạn đang sắp đồ trong không gian ấy, và mặt bằng tầng ba có thể khác hẳn tầng một.
Hướng cung thì không đổi. Bắc vẫn ở phía bắc trên mọi tầng — thứ đổi là hình mặt bằng và vị trí tâm, không phải phương hướng.
Chỗ nó dừng lại: các sách không thống nhất về việc tầng trên có nên dùng lại tâm của tầng dưới hay không, và về việc đánh giá một tầng có phải kèm theo cả khối nhà bên dưới nó hay không. Ai nói với bạn rằng chỉ có một cách đúng, hãy hỏi họ theo sách nào và vì sao chọn sách ấy.
Gác lửng, tum và tầng hầm: mấy ca lắt léo
Đây là nhóm sinh nhiều câu hỏi nhất ở nhà phố.
Gác lửng thường chỉ chiếm một phần diện tích và thông tầng với bên dưới. Có người xem nó là một tầng riêng, có người xem là phần của tầng trệt. Hai cách đều có người dùng — nếu chọn, nên chọn một cách rồi giữ nguyên, đừng đổi giữa chừng.
Khoảng thông tầng làm hỏng ý niệm "mặt bằng phẳng": phần sàn không có ở đó. Cách xử thông thường là vẫn vẽ ranh giới của sàn tầng đó và ghi rõ chỗ trống, thay vì giả vờ nó là sàn.
Tum và sân thượng có mái che một phần — chia theo phần có sàn sử dụng, ghi chú phần lộ thiên.
Tầng hầm hoặc bán hầm thì các nguồn còn ít thống nhất hơn nữa, vì kiểu nhà này mới so với tuổi của các bộ sách.
Nguyên tắc chung cho cả nhóm: ghi rõ mình đã quy ước thế nào. Một kết luận kèm quy ước rõ ràng còn dùng được; một kết luận không nói dựa trên quy ước gì thì không kiểm lại được, kể cả bởi chính bạn sáu tháng sau.
Đo và vẽ: mấy chỗ hay sai ở nhà nhiều tầng
Phần kỹ thuật, và cũng là phần dễ sửa nhất.
Các tầng phải chồng đúng lên nhau khi vẽ. Lấy một trục cố định — thường là tim cầu thang hoặc một góc tường chịu lực đi suốt — làm mốc chung cho mọi tầng.
Đo bên trong lòng nhà, không đo theo mép ngoài, và giữ một quy ước duy nhất cho cả nhà.
Tầng trên thường hụt so với tầng dưới vì ban công, vì tường thu, vì giật cấp. Đừng chép mặt bằng tầng một rồi dùng cho cả nhà — đây là lỗi hay gặp nhất và nó làm sai mọi bước sau.
Ghi ngày đo và người đo lên bản vẽ. Nhà có sửa chữa thì bản cũ thành sai mà nhìn vẫn như đúng.
Đo hướng thì ra ngoài, tránh đứng cạnh kết cấu thép và thiết bị điện — chuyện này đã nói kỹ ở bài về đo hướng trong chung cư, và ở nhà nhiều tầng nó còn rõ hơn vì càng lên cao càng nhiều thiết bị.
Dùng kết quả thế nào cho có ích
Phần thực dụng, vì chia cung xong mà không biết làm gì thì cũng bằng không.
Xếp theo mức đáng chi. Chỗ ngủ và chỗ làm việc là hai nơi bạn ở lâu nhất — ưu tiên chúng trước những chỗ chỉ đi ngang.
Đừng đập phá theo một kết luận chưa chắc. Thử bằng cách kê lại đồ trước; việc gì tốn tiền và không lùi được thì để sau cùng.
Ghi lại quy ước và kết luận vào một chỗ, kèm ngày tháng. Lần sau xem lại bạn sẽ biết mình đã nghĩ gì, và nếu có ai xem khác thì đối chiếu được.
Và nhớ phần các hệ không nói tới: ánh sáng, thông gió, tiếng ồn, an toàn cầu thang, chỗ thoát hiểm. Ở nhà nhiều tầng thì cầu thang và lối thoát là thứ ảnh hưởng tới người ở nhiều hơn bất cứ cách chia cung nào — và đó là phần đo được, kiểm được, sửa được.
Ba điều gọn lại
Một, tách ba câu hỏi: toạ hướng thuộc cả ngôi nhà, tâm để chia cung, và mặt bằng nào được chia — gộp chúng là nguồn của gần hết sự lộn xộn.
Hai, gác lửng, thông tầng và tầng hầm là nhóm các nguồn không thống nhất; chọn một quy ước, ghi rõ nó ra, và giữ nguyên.
Ba, đừng chép mặt bằng tầng một dùng cho cả nhà — tầng trên thường hụt vì ban công, tường thu, giật cấp, và sai từ đây thì mọi bước sau đều sai.