Chia cung trên mặt bằng: ô vuông hay quạt, và vì sao ra khác nhau

Sau khi đo được hướng và vẽ được mặt bằng, bước tiếp theo trong mọi trường phái là chia căn nhà thành các phần để xét. Bước này nghe đơn giản nhưng lại là chỗ hai người cùng đo một căn nhà vẫn ra hai kết quả.

Lý do: có hơn một cách chia, và cách chia nào cũng gặp khó khi nhà không vuông vắn.

Hai cách chia đang được dùng

• Chia theo ô vuông: bao căn nhà trong một hình chữ nhật rồi cắt thành chín ô.
• Chia theo quạt: lấy một điểm giữa rồi vẽ các nan quạt toả ra theo cung hướng.
• Hai cách cho ranh giới khác nhau, nhất là ở bốn góc.
• Một điểm nằm sát ranh có thể thuộc cung này theo cách thứ nhất và cung kia theo cách thứ hai.
• Không có cách nào là "đúng" tuyệt đối — chúng thuộc về những lối làm khác nhau.

Điểm giữa nằm ở đâu

1. Cả hai cách đều cần một điểm giữa, và định nghĩa điểm đó không giống nhau.
2. Nhà hình chữ nhật thì dễ — giao hai đường chéo.
3. Nhà hình chữ L thì điểm giữa hình học có khi rơi ra ngoài nhà.
4. Có người lấy tâm của hình bao, có người lấy trọng tâm của hình thật.
5. Ghi lại bạn đã chọn cách nào — nếu không, lần sau tính lại sẽ ra khác.

Nhà khuyết góc

• Hình chữ L, chữ T, hình thang đều làm cả hai cách chia bối rối.
• Chia theo ô vuông thì phần khuyết thành ô trống trong lưới.
• Chia theo quạt thì nan quạt cắt qua chỗ không có nhà.
• Nhiều tài liệu bàn về "khuyết cung" chính là bàn về tình huống này.
• Trước khi kết luận gì, hãy vẽ cả hai cách ra giấy và xem chúng khác nhau tới đâu.

Tính cả ban công, sân, gara không

1. Đây là câu hỏi quyết định ranh giới, mà mỗi nguồn trả lời một kiểu.
2. Không gian có mái và có tường thường được tính vào.
3. Sân trống, ban công hở thì tuỳ lối làm.
4. Thêm hay bớt một phần làm dịch điểm giữa, và dịch theo là dịch cả lưới.
5. Chọn một lối rồi giữ nguyên cho mọi lần tính về sau.

Nhà nhiều tầng

• Mỗi tầng một mặt bằng, nên có thể chia riêng từng tầng.
• Tầng có diện tích khác nhau thì điểm giữa mỗi tầng cũng khác.
• Có lối làm lấy mặt bằng tầng trệt làm chuẩn cho cả nhà.
• Hai lối cho kết quả khác nhau ở nhà có tầng lửng hoặc tầng thụt vào.
• Hỏi người tư vấn họ dùng lối nào, và ghi lại.

Căn hộ chung cư

1. Ranh giới là tường căn hộ, không phải cả toà nhà.
2. Hành lang chung, thang máy nằm ngoài phạm vi xét.
3. Ban công và lô gia lại rơi vào câu hỏi ở mục trên.
4. Bản vẽ căn hộ trong hợp đồng là nguồn số đo tốt hơn tự ước.
5. Đo lại thực tế vẫn nên làm vì bản vẽ và hiện trạng hay lệch.

Sai số cộng dồn

• Đo hướng lệch vài độ làm cả lưới xoay theo.
• Đo kích thước lệch vài chục phân làm điểm giữa dịch đi.
• Hai sai số nhỏ cộng lại đủ để một phòng đổi cung.
• Vì vậy kết luận ở vùng sát ranh không đáng tin bằng kết luận ở giữa cung.
• Nói rõ điều này khi báo kết quả thay vì đưa ra một đáp án chắc nịch.

Cách làm cho gọn

1. Vẽ mặt bằng có tỷ lệ, ghi rõ số đo từng cạnh.
2. Đánh dấu hướng bắc trên bản vẽ, kèm ngày đo và cách đo.
3. Vẽ cả hai cách chia lên hai bản sao.
4. Khoanh vùng nào hai cách cùng cho một kết quả — đó là phần chắc chắn.
5. Vùng hai cách nói khác nhau thì ghi là chưa chắc, đừng chọn bừa một bên.

Nhà có phần cơi nới thêm

• Phần xây thêm sau làm đổi hình bao, và đổi luôn điểm giữa.
• Hỏi phần đó xây năm nào — nhiều lối làm phân biệt phần gốc và phần thêm.
• Mái che tạm bằng tôn có được tính không là câu hỏi phải chốt trước.
• Vẽ hai bản: trước và sau cơi nới để thấy chênh lệch.
• Định sửa nhà thì tính trước khi sửa, không phải tính sau.

Đọc lại kết quả người khác đưa

1. Hỏi họ dùng cách chia nào — câu này ít người hỏi mà đáng hỏi nhất.
2. Hỏi họ lấy điểm giữa ở đâu và có tính ban công không.
3. Xin bản vẽ có đánh dấu, đừng nhận mỗi kết luận bằng lời.
4. Hai người khác kết quả chưa chắc ai sai — có khi chỉ là hai lối làm.
5. Lưu lại bản vẽ đó cho lần sau còn đối chiếu.

Đất và sân vườn

• Xét cả lô đất hay chỉ xét phần nhà là hai phạm vi khác nhau.
• Lô đất dài mà nhà nằm lệch một đầu cho hai điểm giữa cách nhau rất xa.
• Nhiều lối làm xét hai lần: một lần cho lô, một lần cho nhà.
• Ranh lô lấy theo sổ, không lấy theo hàng rào hiện tại.
• Hàng rào và sổ lệch nhau là chuyện có thật — đối chiếu trước.

Cửa hàng và mặt bằng kinh doanh

1. Thuê một phần của toà nhà thì xét phần mình thuê, ghi rõ ranh.
2. Vách ngăn tạm có tính là tường hay không — chốt trước rồi mới chia.
3. Đổi bố trí quầy kệ không làm đổi cung, chỉ đổi thứ nằm trong cung.
4. Mặt bằng đổi chủ và đổi vách liên tục nên vẽ lại mỗi lần cải tạo.
5. Lưu bản vẽ kèm ngày trong hồ sơ cửa hàng.

Dụng cụ cần có

• Thước dây dài đủ đo cạnh dài nhất, hoặc máy đo laser nếu có.
• Giấy kẻ ô giúp giữ tỷ lệ mà không cần phần mềm.
• Một cây bút chì và tẩy — bản vẽ đầu tiên bao giờ cũng phải sửa.
• Giấy can hoặc giấy mỏng để chồng hai cách chia lên cùng một bản.
• Chụp ảnh bản vẽ xong và lưu kèm ngày.

Ba việc không phụ thuộc cách chia cung

• Kết cấu và an toàn công trình thì hỏi người có chuyên môn xây dựng.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — sửa ngay.
• Giấy tờ nhà đất thì theo hồ sơ.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.

Bước chia cung là chỗ mà một sai lệch nhỏ ở đầu vào trở thành một kết luận khác hẳn ở đầu ra. Ai làm kỹ bước này sẽ nói được rõ phần nào chắc và phần nào chưa — còn ai bỏ qua nó thì đưa ra đáp án nghe chắc chắn hơn nhiều so với mức dữ liệu cho phép.