Bếp “toạ hung hướng cát” trong bát trạch: câu đó nghĩa là gì, và áp vào bếp ga, bếp từ ra sao
Bài trước trong mục này nói về chuyện tính quái mệnh cho người sinh đầu năm dương lịch. Bài này áp quái mệnh vào chỗ mà nhiều người hỏi nhất khi sửa nhà: cái bếp. Câu quen thuộc nhất là bếp phải "toạ hung hướng cát". Câu nghe gọn, nhưng hai chữ "toạ" và "hướng" với cái bếp hiện đại không đơn giản như với nhà.
Nghĩa gốc của câu
Trong bát trạch, mỗi người có bốn hướng tốt và bốn hướng xấu theo quái mệnh, như bài căn bản trong mục này đã nói. Quy tắc về bếp gồm hai vế:
- Toạ hung: thân bếp, chỗ đặt bếp, nằm ở cung xấu của nhà, hiểu theo mệnh chủ nhà. Ý là lửa bếp "đè" lên cái xấu.
- Hướng cát: hướng của bếp quay về một hướng tốt của chủ nhà. Ý là lửa nhận khí tốt.
Quy tắc này ra đời khi bếp là bếp củi, bếp than, có miệng lò nơi đưa củi vào và gió lùa vào nuôi lửa. "Hướng bếp" khi đó khá rõ: là hướng mà miệng lò quay ra.
Sang bếp ga, bếp từ: ba cách hiểu "hướng bếp"
Bếp hiện đại không còn miệng lò. Người xem phong thuỷ vì thế hiểu "hướng bếp" theo nhiều cách:
- Hướng lưng người nấu: tức người đứng nấu quay mặt vào bếp, hướng bếp là hướng ngược với mặt người, phía sau lưng họ.
- Hướng mặt người nấu: có người lấy luôn hướng mặt người đứng nấu.
- Hướng núm vặn, hướng nguồn cấp: có người lấy phía có núm điều khiển, hoặc phía ống ga, dây điện đi vào, như tương đương với miệng lò.
Ba cách hiểu cho ra hai hướng ngược nhau, nên cùng một chiếc bếp, hai người có thể nói một người là "hướng cát", người kia là "hướng hung". Đây là một lý do lớn khiến lời khuyên về bếp mâu thuẫn, như bài về khi một trường phái nói ngược trường phái kia trong mục so sánh trường phái có nhắc.
Với bếp từ, còn có ý kiến cho rằng không có lửa thật thì quy tắc không áp được như với bếp lửa. Các nguồn không thống nhất.
Hỏi người xem những câu gì
- Anh chị lấy "hướng bếp" theo cách nào: lưng người nấu, mặt người nấu, hay núm vặn?
- Lấy tuổi ai làm mốc cho cung tốt xấu: chủ nhà là ai?
- Cung xấu được xác định theo tâm nhà nào, chia cung kiểu nào?
Mỗi câu hỏi tương ứng với một chỗ mà hai người có thể chọn khác nhau. Ba câu trả lời rõ ràng thì mình mới biết lời khuyên đến từ đâu.
🔴 Phần an toàn của bếp không phụ thuộc trường phái nào
Dù chọn cách hiểu nào, vị trí bếp còn phải qua những điều kiện thực tế. Đây là phần không thể bỏ qua để chiều theo một hướng:
- Bếp ga không đặt sát cửa sổ có gió lùa mạnh: gió làm tắt lửa trong khi ga vẫn xì ra, hoặc thổi rèm vào lửa.
- Không có rèm, khăn, giấy, chai dầu ăn sát bếp.
- Bình ga đặt ở chỗ thoáng, ống dẫn ngắn, không gập, không đi qua chỗ nóng; kiểm định kỳ.
- Có hút mùi hoặc thông gió đẩy khói, hơi dầu ra ngoài.
- Lối thoát: bếp không nằm chặn đường ra duy nhất của nhà.
- Bếp từ cần ổ cắm, dây đúng công suất, không cắm chung ổ chia.
Một vị trí "toạ hung hướng cát" mà đặt bếp ga sát cửa sổ gió lùa, sát rèm, là vị trí không nên dùng.
Những lời khuyên khác về bếp, đọc theo lý do
- "Bếp không đối diện bồn rửa" (thuỷ hoả xung): về thực tế, bếp và bồn rửa sát nhau thì chật, nước bắn vào bếp; có lối đi giữa thì tiện. Đặt đối diện ở hai bên lối đi là cách nhiều bếp hiện đại vẫn làm.
- "Bếp không nhìn thẳng ra cửa chính": về thực tế, gió từ cửa thổi vào bếp, người ngoài nhìn thấy bếp.
- "Sau lưng bếp phải có tường": có tường thì đặt hút mùi, kệ, ổ cắm dễ; bếp đảo giữa phòng thì phải xử lý hút mùi và đường ga khác đi.
Bếp trong căn hộ: khi không chọn được chỗ
Phần lớn căn hộ có bếp cố định từ khi xây: vị trí bếp, đường ga hoặc ổ điện bếp từ, hộp kỹ thuật, ống hút mùi đều đã nằm sẵn. Dời bếp trong căn hộ còn khó hơn nhà đất, vì liên quan hệ thống chung của toà nhà và nội quy của ban quản lý. Những gì còn chỉnh được:
- Đổi loại bếp: bếp ga sang bếp từ, hoặc ngược lại nếu toà cho phép, nhờ thợ kiểm công suất điện.
- Đổi hướng đứng nấu bằng cách đổi bố cục tủ bếp nhỏ, nếu có thể, mà không dời đường cấp.
- Đổi những thứ quanh bếp: dời bình nước, rèm, đồ dễ cháy ra xa; thêm vách chắn gió nếu bếp gần cửa sổ.
Với nhiều người, chấp nhận vị trí bếp sẵn có và làm cho nó an toàn, sạch, thông thoáng là lựa chọn hợp lý hơn nhiều so với cố đưa nó về một hướng theo một trong ba cách hiểu.
Bếp và người nấu chính
Một chi tiết thú vị: bát trạch lấy quái mệnh chủ nhà làm mốc cho bếp, nhưng người đứng bếp mỗi ngày nhiều khi lại là người khác trong nhà. Có thầy cho rằng nên tính theo người nấu chính, có thầy giữ theo chủ nhà. Bài về lấy tuổi ai khi nhà nhiều người trong mục này đã chỉ ra chỗ các sách không thống nhất; với bếp, sự không thống nhất ấy còn rõ hơn.
Khi bếp hiện tại không "đúng"
Dời bếp gần như luôn kéo theo dời đường ga, ống nước, ống thoát, ổ điện, hút mùi. Đó là chi phí và rủi ro thật. Trước khi dời theo lời khuyên, thử cách rẻ trước: đổi chỗ đứng, đổi đồ quanh bếp, sống với nó một thời gian rồi mới quyết. Việc dời đường ga luôn phải do thợ có chuyên môn làm.
Nói gọn lại
"Toạ hung hướng cát" nghĩa là bếp đặt ở cung xấu, hướng bếp quay về hướng tốt của chủ nhà. Với bếp ga, bếp từ, "hướng bếp" có ít nhất ba cách hiểu, nên hỏi rõ người xem dùng cách nào. Và gió lùa, rèm, bình ga, lối thoát quyết định vị trí bếp trước mọi quy tắc hướng.