Bát trạch cho căn hộ: lấy cửa nào làm mốc, và chỗ hệ này không nói tới

Bát trạch được dựng cho một loại nhà cụ thể: nhà thấp tầng, đứng trên đất, có một cửa chính rõ ràng mở ra sân hoặc đường. Căn hộ chung cư thì không giống bất cứ điều nào trong số đó.

Bài này nói về những chỗ hệ này vướng khi áp vào căn hộ, cách người ta thường xử, và chỗ nên thành thật rằng không có câu trả lời thống nhất.

Cửa nào là cửa chính

Đây là câu hỏi đầu tiên và cũng là chỗ các nguồn không khớp nhau nhiều nhất. Có ba cách hiểu đang lưu hành:

1. Cửa căn hộ — nơi bạn bước vào không gian của mình.
2. Cửa chính của toà nhà — nơi cả khối cùng đi qua.
3. Hướng ban công hoặc mặt thoáng lớn nhất — nơi lấy sáng và gió.

Không có cách nào được mọi nguồn công nhận. Điều nên làm là biết mình đang dùng cách nào và giữ nhất quán, thay vì đổi qua đổi lại cho hợp với kết quả mình muốn.

Vì sao hệ này vướng ở căn hộ

• Không tiếp đất — nhiều khái niệm gốc nói về đất, về nước, về thế đất xung quanh.
• Mặt bằng không vuông vắn, nhiều căn hình chữ L hoặc lệch góc.
• Không đổi được kết cấu: cửa, bếp, nhà vệ sinh đều cố định.
• Hàng chục căn giống hệt nhau trong cùng toà, trong khi người ở mỗi căn một tuổi.

Điểm cuối là chỗ đáng suy nghĩ nhất: nếu một hướng cửa quyết định nhiều tới vậy, thì cả trăm người cùng hướng cửa lẽ ra phải có đời sống giống nhau — điều không ai quan sát thấy.

Cách người ta thường xử

1. Lấy cửa căn hộ làm mốc — phổ biến nhất trong thực hành hiện nay.
2. Chia cung trên mặt bằng căn hộ, coi căn hộ như một đơn vị độc lập.
3. Bố trí trong phần đổi được: hướng giường, hướng bàn làm việc, chỗ ngồi.
4. Bỏ qua phần không đổi được thay vì cố hoá giải bằng mọi giá.

Phần đổi được và phần không

Đây là cách phân chia có ích nhất khi ở căn hộ.

• Đổi được: hướng giường, hướng bàn, chỗ ngồi làm việc, cách kê đồ, rèm và ánh sáng.
• Đổi khó: vị trí bếp, chậu rửa, cửa phòng — đổi được nhưng tốn và phải xin phép.
• Không đổi được: hướng cửa căn hộ, vị trí nhà vệ sinh, cột và vách chịu lực, tầng.

Dồn công sức vào nhóm đầu là hợp lý. Nhóm cuối thì biết để mà chấp nhận, không phải để lo.

Những gì bát trạch không nói tới

Hệ này ra đời trước khi có chung cư, nên có cả một nhóm vấn đề nó không đề cập — mà lại là những thứ ảnh hưởng thật tới người ở:

1. Tầng cao hay thấp: gió, tiếng ồn, thời gian chờ thang máy, thoát hiểm.
2. Hàng xóm và vách chung: cách âm là chuyện lớn nhất của đời sống chung cư.
3. Hệ thống chung: nước, thang máy, ban quản lý.
4. Mùi và khói đi theo trục kỹ thuật giữa các căn.

Nếu phải chọn giữa một căn hợp bảng mà ồn và một căn lệch bảng mà yên, phần lớn người ở lâu sẽ khuyên chọn căn yên.

Khi mua căn hộ

• Xem thật vào giờ cao điểm — nắng chiều, giờ tan tầm, buổi tối.
• Nghe thử: đứng yên trong căn vài phút, nghe tiếng từ hành lang và từ căn bên.
• Hỏi phí và quy chế trước khi hỏi hướng.
• Nếu vẫn muốn xét theo bảng thì làm sau các bước trên, không làm trước.

Hai người tra ra hai kết quả

Với căn hộ thì chuyện này gần như chắc chắn xảy ra, vì ngay bước đầu — chọn cửa nào làm mốc — đã có ba cách. Khi gặp, hỏi thẳng họ lấy mốc nào, rồi ghi lại cả hai kết luận. Đó là cách xử đàng hoàng hơn là chọn bừa người nào nói điều mình thích nghe.

Nhà phố nhiều tầng thì sao

Đây là dạng trung gian: có tiếp đất, có cửa chính rõ, nhưng lại nhiều tầng và mặt bằng hẹp dài. Mấy câu hay gặp:

• Lấy tầng nào làm mốc chia cung — nhiều người làm theo từng tầng, coi mỗi tầng một mặt bằng.
• Cửa chính vẫn là cửa ra đường, chỗ này ít tranh cãi hơn căn hộ.
• Giếng trời và cầu thang chiếm phần giữa nhà — phần mà nhà truyền thống vốn để trống.
• Mặt sau giáp nhà khác nên không có mặt thoáng thứ hai.

Căn hộ cho thuê hoặc ở tạm

Ở một hai năm rồi chuyển thì đừng đầu tư nhiều vào phần cố định. Xoay hướng giường và bàn là hết mức đáng làm. Mọi việc lớn hơn — đổi bếp, dời cửa — vừa không được phép vừa không thu lại được gì khi trả nhà.

Ghi lại phép tra của chính căn nhà mình

1. Mốc đã chọn: cửa nào, và vì sao chọn cửa đó.
2. Số đo hướng, đo ngày nào, đứng ở đâu, có nhiễu từ không.
3. Cách chia cung đã dùng — ô vuông hay quạt.
4. Kết luận và việc đã làm theo, kèm ngày.

Một trang như vậy giải quyết được chuyện lớn nhất của đời sống chung cư: mỗi người tra một kiểu, và vài tháng sau chính bạn cũng không nhớ mình đã dựa vào đâu.

Khi mời người tới xem căn hộ

• Hỏi trước họ lấy cửa nào làm mốc — câu này lọc được rất nhiều.
• Nói rõ phần nào bạn không đổi được, để buổi làm việc đi vào thứ có ích.
• Xin kết luận bằng văn bản hoặc ít nhất một tin nhắn tóm tắt.
• Cảnh giác với đề nghị đập phá lớn trong một căn hộ — phần lớn không được phép và không cần thiết.

Ba điều gọn lại

1. Chọn một cách lấy mốc và giữ nhất quán — đừng đổi cho hợp kết quả mình muốn.
2. Dồn công vào phần đổi được: hướng giường, hướng bàn, cách kê đồ.
3. Cách âm, tầng và hệ thống chung ảnh hưởng tới đời sống hằng ngày nhiều hơn, mà bảng nào cũng không nói.