Đo hướng trong chung cư: nhiễu từ ở đâu ra và đo chỗ nào cho đúng

Đo hướng ở nhà đất thì tương đối dễ: ra sân, đứng xa tường, đo vài lần là xong. Ở chung cư thì khác hẳn — quanh bạn là bê tông cốt thép, cửa thép, hộp kỹ thuật, thang máy và dây điện chạy trong tường.

Kim la bàn phản ứng với tất cả những thứ đó. Bài này nói nhiễu từ đến từ đâu, đo ở chỗ nào cho đỡ sai, và cách ghi lại kết quả cho trung thực.

Nhiễu từ trong một căn hộ đến từ đâu

• Thép trong sàn và tường — có mặt khắp nơi trong nhà bê tông, và không nhìn thấy được.
• Cửa thép, khung cửa kim loại, bản lề, nhất là cửa chính chống cháy.
• Tủ lạnh, máy giặt, loa, bếp từ — nam châm và động cơ đều ảnh hưởng.
• Tủ điện, ổ cắm, dây đang tải dòng trong tường.
• Thang máy và hộp kỹ thuật là hai nguồn mạnh nhất trong toà nhà.
• Điện thoại có ốp nam châm làm sai ngay chính la bàn của nó.

Cách nhận ra mình đang bị nhiễu

1. Đo ở ba bốn chỗ trong cùng một phòng — chênh nhau vài độ là bình thường, chênh chục độ là có nhiễu.
2. Bước lùi dần khỏi tường và xem số có trôi không.
3. Xoay người tại chỗ rồi đo lại, kết quả phải giống nhau.
4. Bỏ ốp lưng điện thoại ra và đo lại, nếu số đổi thì thủ phạm là cái ốp.
5. Ghi lại tất cả số đã đo, đừng chỉ giữ số mình thích.

Đo ở đâu cho đỡ sai

• Ban công hoặc sân thượng là chỗ tốt nhất trong chung cư, xa kim loại và ra ngoài trời.
• Giữa phòng lớn nhất, cách tường ít nhất một sải tay.
• Tránh đứng cạnh tủ lạnh, bếp, tủ điện, cửa thép.
• Đo lúc không có thiết bị lớn đang chạy nếu có thể.
• Không đo trong thang máy hoặc hành lang kín — số ở đó vô nghĩa.

La bàn điện thoại và la bàn cơ

• La bàn điện thoại dùng cảm biến từ, nên nó chịu đúng những nguồn nhiễu kể trên.
• Cần hiệu chỉnh trước khi đo — thường là xoay máy theo hình số tám vài vòng.
• Hiệu chỉnh lại mỗi khi đổi chỗ đứng, không hiệu chỉnh một lần dùng cả buổi.
• La bàn cơ không cần pin và cho thấy kim dao động, điều mà màn hình số giấu mất.
• Kim dao động không đứng yên chính là thông tin: chỗ đó không đo được.
• Có cả hai thì đo chéo, hai bên khớp nhau mới yên tâm.

Hướng nhà, hướng cửa, hướng ban công

1. Ba thứ này khác nhau, và trong chung cư chúng khác nhau rất xa.
2. Cửa căn hộ mở vào hành lang trong, không nhìn ra ngoài trời.
3. Các trường phái lấy mốc khác nhau — đây là khác biệt thật, không phải ai tính sai.
4. Chọn một cách và ghi lại, để lần sau còn biết mình đã tính theo cái gì.
5. Trang này có bài riêng về xác định hướng nhà khi không rõ đâu là mặt tiền.

Đo ngoài rồi chuyển vào trong

1. Ra khỏi toà nhà, đứng chỗ trống, đo hướng của mặt tiền toà nhà.
2. Ghi số đó làm chuẩn, vì căn hộ nằm trong cùng khối nên cùng phương với nó.
3. Đối chiếu với bản đồ vệ tinh: xem toà nhà nằm nghiêng bao nhiêu so với trục bắc nam.
4. Hai cách trên khớp nhau thì có thể tin; lệch nhiều thì phải đo lại.
5. Cách này bỏ qua được gần hết nhiễu trong nhà, và ai cũng làm được.

Bản đồ vệ tinh: dùng đúng cách

• Ảnh vệ tinh có hướng bắc ở trên theo mặc định, đó là chỗ dựa để đo góc.
• Kéo một đường dọc theo mặt tiền rồi ước lượng góc lệch so với trục dọc ảnh.
• Kiểm bằng hai chi tiết dễ nhận: bóng nắng, hàng cây, mép đường.
• Ảnh chụp có thể cũ vài năm, nhà xây sau đó thì chưa có trên đó.
• Cách này cho hướng của toà nhà, không cho hướng cửa căn hộ bên trong.

Kiểm chéo bằng mặt trời

• Mặt trời mọc phía đông và lặn phía tây — đủ để phát hiện sai số lớn.
• Giữa trưa bóng đổ ngắn nhất, và hướng bóng lúc đó gần trục bắc nam.
• Đứng ở ban công vào ba thời điểm trong ngày rồi ghi lại vệt nắng trên sàn.
• Nếu la bàn nói một đằng mà nắng nói một nẻo thì tin nắng, rồi đi tìm nguồn nhiễu.
• Phép kiểm này thô nhưng không bao giờ hỏng, và không tốn gì cả.

Bắc từ và bắc bản đồ không trùng nhau

• La bàn chỉ về bắc từ, còn bản đồ dùng bắc địa lý — hai hướng lệch nhau một góc tuỳ vị trí.
• Góc lệch này đổi theo nơi và đổi chậm theo thời gian.
• Hệ tra cứu bạn dùng quy định lấy bắc nào — hỏi rõ trước khi tra.
• Quan trọng là nhất quán: chọn một kiểu rồi dùng mãi, đừng lẫn hai kiểu trong cùng một lần tính.
• Ghi rõ mình đã dùng kiểu nào trong ghi chép của mình.

Ghi kết quả cho trung thực

1. Ghi số đo, không ghi kết luận — "khoảng 148 độ" chứ không phải "hướng Nam".
2. Ghi kèm sai số: "lệch chừng năm độ".
3. Ghi chỗ đứng đo và thiết bị dùng.
4. Ghi ngày đo, vì sau này còn đối chiếu.
5. Nếu số nằm sát ranh giới hai cung thì ghi rõ là sát ranh, đừng làm tròn về một bên.

Nhà mặt đất cũng có nguồn nhiễu riêng

• Cổng sắt, hàng rào, mái tôn ở ngay chỗ người ta hay đứng đo.
• Cột điện, trạm biến áp, dây điện trên đầu — lùi ra xa vài mét rồi đo lại.
• Xe máy, ô tô đỗ gần cũng đủ làm lệch kim.
• Đứng giữa sân trống là tốt nhất, tránh mọi mảng kim loại lớn.
• Cùng một phép kiểm: đo vài chỗ, số phải khớp nhau mới dùng được.

Khi số nằm sát ranh giới

• Nhiều hệ chia hướng thành cung nhỏ, nên lệch vài độ là nhảy cung.
• Đo lại nhiều lần, nhiều chỗ, nhiều ngày trước khi chốt.
• Nếu vẫn sát ranh thì thành thật ghi là chưa xác định được.
• Đừng chọn cung nghe thuận tai hơn — đó là lúc mọi phép tra mất giá trị.
• Trang này có bài riêng về vì sao hai người đo ra hai số, đọc kèm.

Khi thuê người đo

• Hỏi họ đo ở đâu và vì sao chọn chỗ đó.
• Hỏi thiết bị gì, và có kiểm chéo bằng cách khác không.
• Hỏi lấy bắc từ hay bắc bản đồ.
• Xin số đo thô, không chỉ xin kết luận.
• Người nắm nghề trả lời được cả bốn câu và không thấy phiền.

Ba việc không phụ thuộc kết quả đo

• Chuyện sức khoẻ thì đi khám.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — sửa ngay.
• Hạn giấy tờ, hợp đồng thì theo hạn.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.